تبلیغات
تغذیه و رژیم درمانی
تغذیه و رژیم درمانی
دوشنبه 18 دی 1391

درخواست رژیم از ما

دوشنبه 18 دی 1391

نوع مطلب :تجویز رژیم، 
نویسنده :فاطمه تورنگ


به نام خدا


اگراز ما درخواست رژیم دارید ابتدا به آدرس1378mat@gmail.com

فرم زیر را بفرستید و بعد بقییه ی چیز ها هماهنگ 

میگردد  در ضمن هر ویزیت 200000 ریال بوده و قبل از ویزیت دریافت می گردد.



 نام و نام خانوادگی:               سال تولد:                                          

شغل:                               میزان فعالیت ورزشی منظم در هفته:

وزن:                               قد:

دوربازو:                           دور کمر:                        

کمترین وزن:                      دورباسن:

بیشترین وزن:                     تحصیلات:



آیا تاکنون رژیم گرفته اید؟ تغییرات وزنتان چقدر بوده؟

 

آیا مایل به تغییر وزن هستید؟


آیا در شما بیماری تشخیص داده شده است؟ نام ببرید.

 

آیا در حال حاضر دارو یی مصرف میکنید؟ نام ببرید.

 

آیا در حال حاضر از مکمل های تغذیه ای استفاده میکنید؟ نام ببرید.

 

درصورتی که به غذایی آلرژی دارید ذکر کنید.

 

غذاهایی که هرگز مایل به مصرف نیستید را ذکر کنید.

 

غذاهایی را که هرگز مایل به حذف آنها نیستید را نام ببرید.

                 




دوشنبه 18 دی 1391

دانلود تمامی مقالات

دوشنبه 18 دی 1391

نویسنده :فاطمه تورنگ

دانلود تمامی مقالات برروی یک فایل زیپ
 



 حجم:  2.25 MB












                                                                     Download




دوشنبه 18 دی 1391

مكمل یاری تغذیه ای در سالمندان

دوشنبه 18 دی 1391

نویسنده :فاطمه تورنگ

مكمل یاری تغذیه ای در سالمندان

امروزه بهبود سلامت و ارتقاء كیفیت زندگی از طریق راهكارهای تغذیه ای توجه زیادی را به خود جلب كرده است. یافته های دانشمندان مبنی بر ارتباط نوع تغذیه با بروز بیماریها، بویژه بیماریهای مزمن و افزایش كارایی افراد، نقش مهمی در افزایش توجه مردم به اصلاح رقتارهای غذایی داشته است. ارتباط دریافت ناكافی برخی موادمغذی با بروز بیماریها، احتمال اثرات مفید مكمل های تغذیه ای را در پیشگیری و درمان بیماریها را مطرح كرد، اما اثرات مفید دریافت مكمل ها تنها در گروههایی با دریافت ناكافی و یا مبتلا به بیماریهای موثر بر جذب و متابولیسم مواد مغذی مشاهده شده است.

سالمندی همراه با تغییرات گسترده ای است كه ممكن است سلامت تغذیه ای سالمند را به خطر اندازد. تغییرات فیزیولوژیك، هورمونی، آتروفی دستگاه گوارش و از دست دادن دندانها ممكن است بر جذب و متابولیسم غذا تاثیر بگذارد. به علاوه، تغییرات روانی مثل افسردگی، مشكلات اقتصادی و تنهایی موجب دریافت كمتر غذا میشود. بنابراین ممكن است تصور شود كه سالمندان نیاز به دریافت مكمل های تغذیه ای به طور روزانه و در مقادیر بالا دارند.

 از طرف دیگر، اختلالات كبد، كلیه و مصرف داروهای متعدد، خطر مسمومیت با مكملهای تغذیه ای را در سالمندان افزایش میدهد. همچنین نیاز به برخی موادغذای و به  طوركلی نیاز به مصرف غذا در سالمندان كمتر است. بنابراین مصرف مكمل ها در آنان باید با احتیاط بیشتر و تحت نظارت دقیق گروه درمان صورت پذیرد.  درحالیكه مصرف برخی  مكمل های تغذیه ای در سالمندان اجتناب ناپذیر است، از مصرف برخی دیگر باید به شدت پرهیز كرد كه در ادامه به تفكیك درباره آنها صحبت خواهد شد.

 

كلسیم و ویتامین D:

اگرچه افزایش دانسیته  استخوانی  عمدتا در سنین نوجوانی و ابتدای جوانی رخ میدهد، اما افزایش دریافت در سالمندان از كاهش موادمعدنی استخوان  جلوگیری كرده و نقش حفاظتی در برابر پوكی استخوان و شكستگی  ناشی از آن  دارد. مقدار مورد نیاز كلسیم در افراد بالای  51 سال 1200 میلیگرم برآورد شده،  اما اغلب سالمندان كمتر از این مقدار مصرف میكنند.

مهمترین  منبع كلسیم  لبنیات  است كه  مصرف آن در سالمندان به دلیل بروز عدم تحمل لاكتوز پائین است. اگرچه توصیه  به  افزایش مصرف شیر بدون لاكتوز، سایر فرآورده های لبنی و منابع گیاهی كلسیم در سالمندی میشود اما احتمالا مصرف  مكمل كلسیم در سنین بالای سالمندی در مردان و زنان بعد یائسگی ضروری است.

مكمل كلسیم ممكن است خطر فشارخون بالا را نیز كاهش دهد و همراه با كاهش عوارض قلبی – عروقی باشد. البته باید توجه كرد كه تجویز مكمل در سالمندان مبتلا به اختلالات كلیوی باید با احتیاط  همراه باشد و از تجویز مقادیر بالاتر از نیاز در همه سالمندان خودداری شود.

ویتامین D، ویتامینی است كه در مقابل نور خورشید در زیر پوست ساخته میشود اما در سالمندان توانایی تولید آن  كاهش می یابد. به علاوه، تبدیل آن به فرمهای فعال در كلیه كارایی كمتری دارد. همچنین گفته میشود كه اكثر سالمندان مقدار كافی ویتامینD از طریق غذا دریافت نمیكنند.  باید اضافه كرد كه سالمندان به دلیل فعالیت كمتر اجتماعی، كمتر در مقابل آفتاب قرار میگیرند. بنابراین ممكن است مصرف  مكمل ویتامین D در سالمندان بویژه در فصول سرد سال و در مناطقی كه هوا آلوده است، ضروری باشد. مقدار مورد نیاز ویتامین D در افراد 70-51 سال 15 میكروگرم برآورد شده كه احتمالا از طریق غذا تامین نمیشود. غنی ترین  منبع آن روغن 6كبد ماهی است و در مقادیر كم و متغیر در كره، خامه، زرده تخم مرغ و جگر یافت میشود. لازم به ذكر نیست كه معمولا مصرف  این منابع در سالمندان محدود میشود.

ویتامین E:

متابولیسم ویتامین E در سالمندان تغییر واضحی نشان نمیدهد، به علاوه، شواهدی مبنی بر عدم کفایت دریافت آن در سالمندان وجود ندارد، بنابراین احتمالا ضرورتی بر مکمل یاری ویتامین E وجود ندارد. با این وجود، مصرف مکمل ویتامین E بویژه در سالمندان به شدت در حال افزایش است. اگرچه مطالعات اپیدمیولوژیک و حیوانی حاکی از اثر مثبت مکمل یاری ویتامین E در پیشگیری از بیماریهای قلبی – عروقی است اما توصیه آن به عنوان بخشی از استراتژی درمان بیماران قلبی- عروقی نیاز به تحقیقات بیشتر و روشن شدن مکانیسم های اثر آن دارد.

ویتامین E ، قوی ترین آنتی اکسیدان بافت چربی است. گفته میشود که افزایش دریافت اسیدهای چرب چند غیر اشباع مثل امگا-3، نیاز به دریافت ویتامین E را افزایش میدهد زیرا این اسیدهای چرب در معرض اکسید شدن هستند و فرآورده های اکسید آنها سلامت ما را تهدید میکند. اما خوشبختانه منابع این اسیدهای چرب غنی از ویتامین E هستند و حتی مکملهای حاوی اسیدهای چرب امگا-3 معمولا با این ویتامین غنی شده اند، بنابراین دریافت اضافی به صورت مکمل ضروری به نظر نمی رسد.

اگرچه توصیه به دریافت مکمل ویتامین E در سالمندان ضروری به نظر نمیرسد، اما افزایش دریافت آن از طریق منابع غذای فرآیند پیری را کند کرده و سطح ایمنی را افزایش میدهد. ویتامین E در جوانه ها، دانه های روغنی مثل کنجد و روغن جوانه گندم به وفور یافت می شود. مقدار مورد نیاز آن در سالمندی 15 میلیگرم در روز آلفاتوکوفرول برآورد شده است.

توجه به این نکته ضروری است که دریافت مرتب ویتامین E سبب افزایش اثر داروی کومارین شده و ممکن است موجب افزایش خطر خونریزی شود. مصرف این دارو که از داروهای ضد انعقاد خون است در سالمندان شایع می باشد، بنابراین قبل از تجویز این مکمل دقت کافی نمائید.

ویتامین A:

اگرچه دریافت ویتامین A در اکثر سالمندان کمتر از 3/2 مقدار توصیه شده است اما سطح آن در اغلب سالمندان طبیعی گزارش شده است. بنابراین به نظر میرسد که جذب این ویتامین در سالمندان بالاتر بوده و یا کلیرانس آن کمتر است. براین اساس، احتمالا مقدار مورد نیاز آن در افراد بالای 60 سال کمتر از مقدار توصیه شده RDA (900 میکروگرم معادل رتینول در مردان و 700 میکروگرم در زنان) است.

برخی محققان مصرف منابع غذایی ویتامین A، بتاکاروتن و آلفاتوکوفرول را عامل حفاظتی در برابر سرطان دانسته اند که از طریق دریافت بیشتر میوه و سبزی امکان پذیر است، اما مصرف مکمل این مواد مغذی اثری در کاهش سرطان نداشته است. به علاوه، مکمل بتاکاروتن در افراد سیگاری احتمال ابتلا به سرطان را افزایش می دهد. بنابراین شواهدی مبنی بر اثر سودمند مکمل یاری وجود ندارد.

خطر مسمومیت با مکمل ویتامین A در سالمندان بویژه در افراد مبتلا به بیماریهای کلیه و کبد بسیار بالاتر از سایر بزرگسالان است. افزایش دریافت ویتامین A از طریق دریافت مکمل در زنان یائسه می تواند خطر شکستگی لگن را افزایش دهد. سالمندان در هنگام انتخاب مکمل های مولتی ویتامین باید دقت کنند که مکمل مورد نظر حاوی مقدار بالای ویتامین A نباشد.

 

ویتامین12B:

اهمیت ویتامین12B در سالمندان در تامین کافی گلبولهای قرمز و بهبود عملکرد دستگاه عصبی است. جذب این ویتامین در سالمندان به دلیل آتروفی معده کاهش می یابد زیرا در این اختلال مقدار اسید معده و فاکتور داخلی که برای جذب این ویتامین ضروری اند، کاهش می یابد. به علاوه، رشد بیش از حد باکتریها در ابتدای روده که در سالمندان شایع است موجب مصرف ویتامین 12B غذا شده و از جذب آن به خون جلوگیری می کند. این مساله احتمالا به دلیل کاهش اسید معده رخ میدهد و با مصرف آنتی اسیدها تشدید می شود. بنابراین در صورت مصرف آنتی اسیدها توسط سالمندان، مشکل جذب مقدار کافی ویتامین 12B تشدید میشود.

کمبود این ویتامین در 12% سالمندان گزارش شده است.عوارض کمبود ویتامین 12B گسترده بوده و از ضعف تا کم خونی، اختلالات عصبی و شناختی را دربر می گیرد. خطر کمبود در سالمندان با درآمد پائین و گیاهخواران بیشتر است زیرا ویتامین 12B تنها در منابع حیوانی که اغلب گران قیمت هستند یافت می شود. زیست دسترسی ویتامین 12B از مکملها و غذاهی غنی شده در سالمندان بهتر از منابع غذایی آن است. منابع غذایی آن شامل جگر، کلیه، شیر، تخم مرغ، ماهی، پنیر و گوشت عضله است.

مقدار مورد نیاز آن در سالمندان 2.4 میلیگرم در روز بوده و مکمل یاری در سالمندان همراه با بهبود توان فیزیکی و افزایش مهارتهای شناختی است. همچنین به دلیل ارتباط کمبود آن با افزایش سطح هموسیستئین، ممکن است موجب کاهش خطر بیماریهای قلبی- عروقی شود.

از آنجائیکه کم خونی در صورت تخلیه شدید منابع ویتامین 12B رخ میدهد، پیشنهاد می شود که از بررسی سطح متیل مالونیک اسید و هموسیستئین سرم برای ارزیابی وضع ویتامین 12B در سالمندان استفاده شود تا قبل از بروز عوارض عصبی با مکمل یاری از آن جلوگیری شود.

 

اسیدفولیک:

حدود 11 تا 28 درصد سالمندان مبتلا به کمبود اسیدفولیک اند. بیماری، مصرف داروهای متعدد و فقر موجب افزایش خطر کمبود فولات میشود. تقریبا 50 تا 60 درصد سالمندان کمتر از مقادیر توصیه شده فولات مصرف می کنند. به علاوه، جذب فولات در آتروفی معده که در سالمندان شایع است، کاهش می یابد. اگرچه رشد بیش از حد باکتریها در بخش پروگزیمال روده باریک که در سالمندان شایع است، می تواند موجب افزایش فولات در دسترس از طریق جذب بخشی از فولات ساخته شده توسط آنها شود، اما به دلیل شیوع بالای کمبود فولات در سالمندان، به نظر می رسد که این مکانیسم قدرت چندانی ندارد.

کمبود فولات عوارضی مشابه کمبود کوبالامین در سالمندان ایجاد می کند و معمولا برای درمان کم خونی در سالمندان اولین استراژی تجویز همزمان فولات و کوبالامین است. فولات مثل ویتامین 12B برای تبدیل هموسیستئین به متیونین مورد نیاز است و دریافت کمتر از 400 میکروگرم آن موجب افزایش هموسیستئین می شود که فاکتور خطر مستقل بیماریهای قلبی – عروقی به شمار می رود. مکمل فولات در سالمندان میتواند خطر بیماریهای قلبی – عروقی را کاهش دهد و فرآیندهای شناختی را بهبود بخشد.

در بسیاری از کشورها غنی سازی غلات و نانها با فولات به منظور پیشگیری از اختلالات عصبی نوزادان اجباری شده است، اما از آنجائیکه مصرف غلات در سالمندان کاهش می یابد، ممکن است نیاز به غنی سازی غذاهای دیگر مثل شیر نیز باشد. به هر حال، ازآنجائیکه جذب فولات در سالمندان مختل است، بهترین استراتژی برای حفظ سطح نرمال آن مکمل یاری است. مکمل فولات بهتر از فولات غذا جذب میشود به طوریکه هر یک میکروگرم فولات غذا معادل 0.6 میکروگرم فولیک اسید غذاهای غنی شده و یا مکمل مصرف شده همراه غذاست. اگر مکمل فولات با معده خالی مصرف شود این میزان به 0.5 ارتقاء می یابد.

منابع غذایی فولات شامل جگر، قارچ و سبزیجات برگی شکل است. با توجه به موارد فوق، توصیه میشود که سالمندان علاوه بر مصرف منابع غذایی به طور روزانه مکمل فولات را با معده خالی مصرف کنند.

آهن:

به طورکلی باید گفت که وضعیت آهن در سالمندان معمولا در سطح نرمال است و بیشتر خطر اضافه بار آهن وجود دارد تا کمبود آن. نیاز آهن مردان بزرگسال در تمام طول زندگی ثابت بوده و 0.8 میکروگرم در روز تخمین زده میشود. اما نیاز زنان در سالمندی به دلیل وقوع یائسگی و از بین رفتن از دست دهی آهن از طریق عادت ماهیانه، کاهش یافته و با میزان مورد نیاز مردان برابر میشود.

کم خونی در سالمندان اغلب به دلایلی غیر از کمبود دریافت آهن رخ میدهد. علت اصلی کم خونی کمبود فولات و شایعتر از آن کمبود ویتامین 12B می باشد. کاهش سطح سرمی آهن در سالمندان به دلیل کاهش دریافت نادر است و درصورتیکه آنمی فقر آهن تشخیص داده شود، باید قبل از هر گونه اقدامی علت آن بررسی شود. کمبود دریافت آهن تنها در محدودیت های شدید دریافت غذا و در سالمندان نگه داری شده در موسسات دیده میشود.

 مهمترین علت کم خونی فقر آهن در سالمندان خونریزی است که می تواند به دلیل زخم های گوارشی، مصرف آسپرین، کولیت اولسراتیو و نئوپلاسمی کولون رخ دهد. در صورت بروز آتروفی معده یا مصرف آنتی اسیدها ممکن است کاهش جذب آهن موجب افزایش خطر کم خونی شود.

خطر مسمومیت با آهن در سالمندان بسیار جدی است و می تواند خطر بسیاری از بیماریها از جمله بیماریهای قلبی- عروقی و سرطان را افزایش دهد. مصرف مکمل آهن مهمترین علت مسمومیت آهن در سالمندان است اما مصرف مداوم گوشت قرمز همراه با میوه های غنی از ویتامین C هم میتواند خطر آفرین باشد.

تجویز مکمل آهن در همه سالمندان باید با احتیاط صورت گیرد و خطر آن در سالمندان مبتلا به عفونت بالاتر است. در هنگام عفونت، آهن در بدن ما با لاکتوفرین و ترانسفرین باند میشود تا از دسترس میکروارگانیسم ها دور میشود. بنابراین ممکن است هنگام بررسی به اشتباه کمبود آهن تشخیص داده شود. اگر به بیمار اشتباها مکمل آهن داده شود، فواید این مکانیسم دفاعی از بین رفته و قدرت تکثیر عوامل عفونی افزایش می یابد.

سلنیوم:

مکمل یاری سلنیوم امروزه توجه زیادی را به خود جلب کرده است. از آنجائیکه این عنصر برای عملکرد آنزیم آنتی اکسیدانی گلوتاتیون رداکتاز مورد نیاز است، شرکت های سازنده مکمل آن ادعا میکنند که مصرف این مکمل با بهبود عملکرد آنتی اکسیدانی بدن موجب کاهش خطر بیماریهای قلبی و سرطان میشود، اما اثبات این ادعا هنوز نیاز به تحقیقات بیشتر دارد.

کمبود سلنیوم در جوامعی که مقدار سلنیوم خاک محل سکونتشان کم است شایع می باشد. همچنین در بیمارانیکه به مدت طولانی با محلولهای وریدی بدون سلنیوم تغذیه شده اند، این کمبود مشاهده شده است و کمبود آن در جوامع دیگر گزارش نشده است.

اطلاعات ما در مورد عملکرد و منابع سلنیوم بسیار محدود است بویژه که مقدار آن در غذاهای هر جامعه، به دلیل وابستگی به محتوای سلنیوم خاک منطقه، متفاوت از جامعه دیگر است. به هر حال مدرکی دال بر تغییر متابولیسم و نیاز سلنیوم در سالمندی وجود ندارد و کمبود آن در سالمندان هنوز گزارش نشده است. به علاوه، از آنجائیکه سلنیوم در بدن ما ذخیره میشود، دریافت زیاد آن ( بالاتر از 400 میکروگرم در روز) خطرناک است، بویژه که مکانیسم های دفع و کنترل مواد مغذی در سالمندی معمولا ضعیف است. بنابراین توصیه به مکمل سلنیوم در سالمندان براساس اطلاعات موجود منطقی نیست.

 

بیشتر ادعاها مبنی بر ارتباط مصرف مکمل های تغذیه با بهبود سلامت، شگرد های تبلیغاتی شرکت های سازنده این مکمل هاست و از طرق علمی ثابت نشده است. توجه به این نکته ضروری است که حتی در کشورپیشرفته ای مثل آمریکا، تولید و فروش مکمل های تغذیه ای تنها در صورت گزارش عوراض منفی متوقف میشود و بنابراین نظارت دقیق، مشابه آنچه برای داروها اعمال میشود، وجود ندارد.

درحالیکه حدود نیمی از زنان و 5/1 مردان بالای 65 سال از مکمل های تغذیه ای به صورت مداوم استفاده می کنند، توصیه به مصرف مکمل تنها در مورد ویتامین 12B، ویتامین D و کلسیم ضروری به نظر میرسد و باید از مصرف مکمل های حاوی آهن و ویتامین A اجتناب کرد. بهترین روش ارتقاء سلامت سالمندان، حفظ تعادل و تنوع در مصرف مواد غذایی، نوشیدن آب کافی ( 8 لیوان آب در روز) و ورزش منظم است.

 

 

 




دوشنبه 18 دی 1391

مراقبتهای تغذیه ای در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا

دوشنبه 18 دی 1391

نویسنده :فاطمه تورنگ

مراقبتهای تغذیه ای در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا

اسکیزوفرنیا اختلال عصبی – روانی است که معمولا بروز آن در نوجوانی یا ابتدای بزرگسالی است و در طول زندگی با شدت متفاوت ادامه می یابد. حدود 1% جامعه جهانی مبتلا به این بیماری اند و امید به زندگی در این بیماران 20% کوتاهتر از عموم مردم است. به طورکلی مرگ ومیر دراین بیماران بالاتر بوده و تنها 40% این افزایش ناشی از خودکشی یا حوادث است و 60% مابقی به دلیل بیماریهای جسمی مثل مشکلات قلبی- عروقی، اختلالات تنفسی، دیابت و ... است.

شیوه زندگی نامناسب در بیماران روحی از علل اصلی شیوع بیشتر این بیماریها در آنها است. عادات غذایی نادرست، چاقی، استعمال دخانیات و مصرف الکل و داروهای خیابانی بخشی از این عادتهای نادرست را تشکیل میدهد. بنابراین ارزیابی و تعدیل عوامل خطر ذکر شده نقش مهمی در ارتقاءسلامت آنان بازی میکند.

شیوع بیشتر مشکلات تغذیه ای در بیماران اسکیزوفرن به رفتارهای نادرست تغذیه ای و عوارض داروهای روان گردان نسبت داده میشود. برخی مطالعات حاکی از آنست که وزن بیماران اسکیزوفرن قبل از شروع بیماری مشابه همسالانشان بوده اما با شروع بیماری شروع به وزن گیری کرده اند. به علاوه، مشکلات تغذیه ای موجب تشدید عوارض روانی بیماری میشود، بنابراین ارتباط تغذیه و بیماری اسکیزوفرن دوطرفه است.

همانطور که ذکر شد، رفتارهای نادرست تغذیه ای علاوه بر عوارض جسمی موجب شدت یافتن مشکلات روحی میشود به طوریکه افزایش مصرف قندهای تصفیه شده، گوشت قرمز و تخم مرغ و کاهش دریافت لبنیات همراه با شیوع بیشتر افسردگی و سایر مشکلات اسکیزوفرنی است. ارتباط منفی بین مصرف حبوبات، ماهی و غذاهای دریایی با شدت اسکیزوفرنی هم مشاهده شده است. دریافت بالای اسیدهای چرب اشباع، غذاهایی با نمایه گلایسمی بالا و دریافت پائین اسیدهای چرب امگا-3 هم ممکن است علایم را بدتر کند.

مطالعه بیماران اسکیزوفرن در ایران حاکی از مصرف بیشتر نوشابه های کربناته و مصرف کمتر روغنهای گیاهی و مغزها در آنهاست که موجب کاهش دریافت آنتی اکسیدانها و اسیدهای چرب ضروری میشود. به علاوه، شیوع چاقی هم در این بیماران بالاتر است.

استرس اکسیداتیو که در ایجاد بسیاری از بیماریها نقش دارد در این بیماران بالاتر است که ممکن است ناشی از افزایش پراکسیداسیون در فاز حاد بیماری، افزایش مصرف سیگار یا درمان طولانی مدت با داروهای روان گردان باشد. به علاوه، برخی محققین براین باورند که استرس اکسیداتیو با صدمه به سیستم عصبی مرکزی ممکن است در ایجاد بیماری اسکیزوفرن نقش داشته باشد.

شایع ترین اختلال مرتبط با تغذیه در بیماران اسکیزوفرن، سندرم متابولیک است که شامل چاقی شکمی، سطح بالای قند و چربی و پرفشاری خون است. شایعترین عوارض مشاهده شده این سندرم در این بیماران چاقی، دیابت و هیپر لیپیدمی است که در ادامه در مورد انها صحبت خواهیم کرد.

اضافه وزن و چاقی

شیوع چاقی درافراد مبتلا به اسکیزوفرنیا بیش از جامعه عمومی است. اگرچه عادات غذایی نادرست، بویژه مصرف بالاتر انرژی و فعالیت بدنی کم این بیماران نقش مهمی در افزایش وزن آنان دارد، اما برخی داروهای روان گردان نیز مرتبط با اضافه وزن شناخته شده اند. درمان با داروهای نسل اول و دوم میتواند موجب اضافه وزن شود، به طوریکه پس از 10هفته درمان با این داروها اضافه وزن مشاهده شده برای هر دارو به این صورت بود: کلوزاپین 4.45 کیلوگرم، اولازاپین 4.15 کیلوگرم، سرتیدول 2.92 کیلوگرم، رسپریدون 2.1کیلوگرم، زیپراسیدون0.04 کیلوگرم .

احتمالا افزایش لپتین که همراه با مصرف داروهای روان گردان ایجاد میشود موجب افزایش وزن و مقاومت به انسولین میگردد. اضافه وزن و چاقی در بیماران اسکیزوفرن مشابه سایر افراد موجب افزایش خطر دیابت نوع 2، اختلال لیپید، بیماری قلبی – عروقی و استئوآرتریت شده و امید به زندگی و کیفیت زندگی را کاهش میدهد.

با توجه به خطر بالای چاقی در این افراد، باید پایش مداوم آنان طبق دستور العملی که در ادامه می آید انجام شود. بهترین شاخص ارزیابی اندازه گیری دور کمر است. دور کمر مساوی یا بالاتر از 35 اینچ در زنان و 40 اینچ در مردان عامل خطر شناخته شده است. بااین وجود روش معمول بررسی وزن، اندازه گیری نمایه توده بدن است که از فرمول زیر بدست می آید. مقادیر 24.9-18.5 طبیعی، 29.9-25 دچار اضافه وزن و بالاتر از 30 چاق شناخته میشوند. البته ممکن است در آسیاییان مقادیر پائین تر مطلوب تر باشد.

/وزن (کیلوگرم) قد (متر)} { 2= نمایه توده بدن

کنگره پایش سلامت جسمی بیماران اسکیزوفرن در سال 2004 دستورالعمل زیر را برای پایش وزن بیماران اسکیزوفرن تعریف کرده است:

1. دور کمر و وزن هر بیمار اسکیزوفرن باید در اولین ویزیت و یا بعد از تغییر رژیم دارویی به مدت شش ماه در هر بار مراجعه ثبت شود. در صورت ثبات وزن و رژیم دارویی در این مدت، اندازه گیری در هر فصل تکرار شود.

2. خطر نسبی افزایش وزن در تجویز داروی روان گردان در بیماران با نمایه توده بدن بالاتر از 25 باید در نظر گرفته شود. داروی  زیپراسیدون کمترین خطر،  رسپریدون خطر متوسط و کلوزاپین و اولازاپین بالاترین خطر اضافه وزن را ایجاد میکنند.

3. به جز در بیماران کم وزن (نمایه توده بدن کمتر از 18.5)، یک واحد افزایش نمایه توده بدن نشانگر نیاز به مداخله است. همچنین دورکمر یا نمایه توده بدن بالاتر از حد طبیعی حاکی از نیاز به مداخله است.

4. مداخله شامل پایش دقیق تر وزن، برنامه کنترل وزن با اصلاح شیوه زندگی و تغییر داروهای روان گردان است.

 

دیابت:

شیوع دیابت در بیمارانیکه از داروهای روان گردان استفاده میکنند بالاتر است. احتمال بروز دیابت نوع2 در بیمارانیکه داروهای نسل دوم را دریافت میکنند، بیشتر است، خطر در دریافت کنندگان کلوزاپین و اولازاپین و بیماران کمتر از 40 سال بیشتر است. این داروها مقاومت به انسولین ایجاد میکنند و اضافه وزن ایجاد شده توسط آنها نیز ممکن است خطر دیابت را افزایش دهد.

باید متذکر شد که اثر علیتی این داروها بر دیابت ثابت نشده و تنها ارتباط آنها نشان داده شده است. بنابراین بهتر است داروهایی با خطر بالاتر در افرادیکه سایر عوامل خطر بروز دیابت را نشان داده اند تجویز نشود. عوامل خطر دیابت شامل نمایه توده بدن بالاتر از 25، دیابت در اقوام درجه یک، کم تحرکی، سابقه به دنیا آوردن فرزندی با وزن بالاتر از 4 کیلوگرم یا دیابت بارداری، HDL کمتر یا مساوی 35 میلیگرم در دسی لیتر، TG مساوی یا بالاتر از 250 میلی گرم در دسی لیتر، سابقه عدم تحمل گلوکز، قندخون ناشتای بالا و یا بیماری قلبی-عروقی است. بررسی قند خون ناشتا در بیماران روانی ضروری است، اما اگر امکان بررسی به دلیل مشکلات آنها در ناشتایی وجود نداشت، میتوان HbA1c را بررسی کرد.

به طورکلی روش استاندارد بررسی خطر دیابت در بیماران اسکیزوفرن به شرح زیر است:

1.     سطح گلوکز ناشتای پلاسما در همه بیماران دریافت کننده داروی جدید روان گردان بررسی شود. در صورتیکه امکان بررسی ناشتا وجود ندارد، HbA1c اندازه گیری شود. قند خون ناشتای بالاتر از 126 میلیگرم در دسی لیتر، گلوکز پلاسمای تصادفی بالاتر از 200 میلیگرم در دسی لیتر و یا HbA1c مساوی یا بالاتر از 6.1% حاکی از احتمال دیابت است. قند خون ناشتای 125-100 میلیگرم نشانگر پیش دیابت است و باید بررسی های دقیقتر انجام شود.

2.     در صورت وجود عوامل خطر دیابت، قند خون ناشتا یا HbA1c باید تا 4 ماه پس از شروع روان گردان به طور مرتب و سپس هر سال بررسی شود. در صورت افزایش وزن نیز برسی به مدت 4 ماه انجام گردد.

3.     بیمار و مراقبین او باید در مورد علایم دیابت (پرنوشی، پرادراری یا کاهش وزن) آگاه شوند و در صورت مشاهده علایم گزارش دهند.

4.     در صورت بروز علایم در یک فرد باید گلوکز پلاسما بررسی شود و در صورت بالاتر بودن از حد مجاز ارجاع صورت پذیرد.

 

هیپرلیپیدمی:

پروفایل لیپیدی در  بسیاری از بیماران اسکیزوفرن بالاست اما متاسفانه احتمال دریافت داروهای پائین آورنده چربیهای خون در آنها پائین است. افزایش کلسترول و تری گلیسرید موجب افزایش خطر بیماریهای قلبی – عروقی ازجمله سکته های قلبی یا مغزی میشود، بنابراین باید به دقت درمان شوند. مشابه چاقی و دیابت، داروهای نسل دوم بویژه کلوزاپین و اولازاپین خطر بیشتری برای هیپر لیپیدمی ایجاد میکنند و خطر ریسپریدون کمتر است.

دستورالعمل زیر در پایش پروفایل لیپیدی بیماران اسکیزوفرن باید رعایت شود:

1.     مراقبین بهداشت روانی باید براساس برنامه آموزش ملی کلسترول (http:/www.nhlbi.nih.gov/about/ncep) پروفایل لیپیدی همه بیماران اسکیزوفرن را ارزیابی کنند.

2.     از آنجائیکه این بیماران در معرض خطر بیماری قلبی – عروقی اند باید هر دو سال یکبار ارزیابی پروفایل لیپیدی آنان انجام شود. در صورتیکه LDL بالاتر از 130 میلیگرم در دسی لیتر مشاهده شد، بررسی باید هر شش ماه یکبار انجام شود.

3.     LDL  بالاتر از 130 میلیگرم در دسی لیتر باید به متخصص ارجاع داه شود و در صورت عدم کنترل با رژیم غذایی از داروی کاهنده کلسترول استفاده شود.

 

 

پیشنهادات زیر را برای بهبود سلامت عمومی و کاهش خطر سندرم متابولیک در بیماران اسکیزوفرن به کار برید:

 

بهترین راهکار توصیه رژیم DASH است. این رژیم توصیه به دو برابر کردن مصرف میوه و سبزی و افزایش دریافت غلات کامل و لبنیات کم چرب میکند. به علاوه، مصرف چربیها، بویژه چربیهای اشباع و کلسترول را محدود میکند. بنابراین:

 

1.     مصرف لبنیات کم چرب بویژه از نوع پره یا پروبیوتیک را افزایش دهید. این لبنیات حاوی باکتریهای مفیدند ویا رشد آنها را در دستگاه گوارش افزایش میدهند. این مواد غذایی با کاهش جذب کلسترول از روده و ممانعت از سنتز کبدی آن موجب کاهش کلسترول خون میشوند، به علاوه، برگشت کلسترول از بافتها به کبد برای دفع را افزایش میدهند. مصرف لبنیات کم چرب میتواند در کاهش وزن و بهبود خواب این بیماران هم موثر باشد.

2.     روزانه حداقل 25 گرم سویا مصرف کنید. سویا در کنترل وزن و چربیهای خون نقش مهمی دارد.

3.     وزن خود را در محدوده طبیعی نگه دارید. اگرچه کاهش وزن از طریق کاهش دریافت غذا در این بیماران دشوار است اما میتوان با انتخابهای صحیح غذایی خطر اضافه وزن را کاهش داد. هماره باید در نظر داشت که گرسنگی عامل محرک در اختلالات روانی به شمار میرود و یک بیمار اسکیزوفرن هرگز نباید گرسنه بماند. افزایش مصرف سبزیجات و میوه جات و استفاده از غلات سبوس دار کمک کننده است.

4.     فعالیت بدنی خود را افزایش دهید. افزایش فعالیت بدنی کمک موثری به کنترل وزن میکند. فعالیت بدنی حتی بدون کاهش وزن خطر سندرم متابولیک را کاهش داده و کمک موثری در ارتقاء سلامت روانی میکند. حداقل 0.5 ساعت در روز فعالیت بدنی با شدت متوسط داشته باشید.

5.     از مصرف قندهای ساده خودداری کنید. بیماران اسکیزوفرن علاقه زیادی به مصرف قندهای ساده دارند که عامل خطر مهمی است. به منظور کاهش مصرف قندهای ساده باید قند، شکر، آبنبات وشکلاتهای شیرین را از دسترس آنان دور کرد و به جای آن از خرمای خشک، توت خشک و یا کشمش استفاده کرد. مصرف نوشیدنیای حاوی قند و نوشابه های کربوناته نیز باید با آبمیوه های طبیعی و لبنیات جایگزین شود.

6.     دریافت اسیدهای چرب امگا-3 را افزایش دهید. دریافت امگا-3 علاوه بر کمک به کنترل وزن و چربیهای خون در بهبود اختلالات روانی هم موثر است. آجیل، روغن کلزا و ماهی های چرب منابع خوب امگا-3 اند که باید به مقدار کنترل شده ای مصرف شوند.

7.     مصرف روغنهای جامد، کره، مارگارین و گوشتهای قرمز را به حداقل برسانید.

 

 

 

 




دوشنبه 18 دی 1391

cooking

دوشنبه 18 دی 1391

نویسنده :فاطمه تورنگ

دویست و پنجاه هزارسال است که بشر از غذاهای پخته استفاده میکند. کشف پختن غذاها بویژه گوشتها تاثیر زیادی در نکامل انسان داشته است. پختن باعث کاهش بارمیکروبی غذاها میشود و به علاوه انرژی دریافتی ما را افزایش میدهد. افزایش دریافت انرژی به دلیل افزایش قابلیت هضم غذا و نیز کاهش فیبرهای غیرقابل هضم است. نکته مهمتر اینکه برخی موادغذایی بویژه گوشتها تنها به صورت پخته برای ما قابل مصرف هستند. دانشمندان احتمال میدهند که خام خواری موجب اختلال در عملکرد سالم ما میشود، به عنوان مثال افزایش دریافت غذاهای خام قدرت باروری زنان را کاهش میدهد که ممکن است به دلیل کاهش دریافت انرژی باشد.

اگرچه پختن غذا برخی مواد سمی بویژه سم باکتریها را کاهش میدهد اما درصورتیکه از روشهای نادرست طبخ استفاده کنیم ممکن است مواد سمی در مواد غذایی ما ایجاد شوند. به علاوه، بخشی از مواد مغذی بویژه ویتامینهای حساس به حرارت و مواد محلول در آب در اثر پخت نادرست غذا از دست میروند. بنابراین به کارگیری روشهای درست طبخ نقش موثری در ارتقاء سلامت ما دارد.

عوامل تعیین کننده میزان از دست دهی مواد مغذی اندازه ذرات مواد غذایی، مدت زمان پخت، میزان تماس با هوا، مقدار مایع مورد استفاده در طبخ میباشد. هرچه موادغذایی به ذرات کوچکتر تقسیم شوند امکان از دست دهی موادمغذی بیشتر میشود زیرا سطح تماس غذا با آب، هوا و یا روغن بیشتر میشود. همچنین مقدار از دست رفتن مواد مغذی با دما و مدت زمان پخت رابطه مستقیم دارد بطوریکه هرچه زمان طبخ و دمای آن بالاتر باشد ارزش غذایی بیشتر کاهش می یابد. با افزایش دما بویژه در دمای بالای 150 درجه سانتیگراد تولید مواد سمی نیزبه شدت افزایش می یابد.تماس ماده غذایی و بویژه روغن غذا با اکسیژن هوا هم تولید مواد سمی را افزایش میدهد بنابراین استفاده از ظروفی که سطح کوچکتری دارند بهتر است. در مورد هر کدام از روشهای طبخ و ظروف طبخ غذا هم یادآوری نکاتی ضروری است که در ادامه به آن اشاره میشود.

آب پزکردن: این روش یکی از رایجترین روشهای طبخ در سنت غذایی ماست. به دلیل عدم استفاده از روغن دراین روش تولید برخی مواد سمی کاهش می یابد و غذاهای پخته شده با این روش کالری کمتری نیز دارند، بنابراین این روش برای پیشگیری از امراض قلبی و سرطانها نیز مفید است. البته باید دمای طبخ کنترل شود. استفاده از آب بویژه اگر به میزان زیاد باشد موجب کاهش ویتامینهای محلول در آب مثل ویتامینهای B و C و نیز برخی مواد معدنی میشود. اگرچه پائین بودن حرارت و پخش شدن یکنواخت آن موجب حفظ بهتر ویتامینهای حساس به حرارت میشود اما طولانی بودن زمان طبخ ممکن است این مشکل را افزایش دهد، بنابراین استفاده از زودپز بهتر از آبپز کردن معمولی است. همچنین بهتر است موادغذایی تا جای ممکن درشت خرد شوند و پوست سبزیجات کنده نشود.

بخارپز کردن: این روش مشابه آبپز کردن است اما چون تماس آب با ماده غذایی بسیار کم است از دست دهی مواد محلول در آب بسیار کمتر است. این روش از بهترین روشهای طبخ بویژه برای سبزیجات است که حفظ  که موادمغذی در آن حداکثر است.

سرخ کردن: این روش ار روشهای نامناسب طبخ میباشد. حتی اگر روغن طبخ به طور کامل دور ریخته شود، مقداری از روغن آن جذب غذا میشود که موجب افزایش کالری دریافتی میشود. به علاوه، این روغن معمولا از نوع روغنهای نامناسب است که خود افزاینده خطر بیماریهاست. درجه حرارت بالای طبخ در حضور روغنها بویژه اگر روغن مخصوص سرخ کردن نباشد موجب ایجاد هیدروکربنهای آروماتیک پلی سیکلیک و آمینهای هتروسیکلیک میشود که ترکیبات سرطانزا هستند. بهتر است از این روش استفاده نشود اما درصورتیکه از این روش استفاده میکنید از روغنهای مخصوص سرخ کردن استفاده کنید و در ظروف دربسته با سطح کوچک و در مدت زمان کوتاه و حرارت کم سرخ کنید و پس از سرخ کردن،  روغن اضافه بوسیله دستمال گرفته شود. یکی از خطرناک ترین غذاهای سرخ شده چیپس و سیب زمینی سرخ شده بویژه انواع آماده آن است که به شدت سرطانزاست. استفاده از ظروف نچسب با کاهش نیاز به روغن خطررا کاهش میدهد. استفاده از سرخ کن به دلیل امکان کنترل دما و زمان سرخ کردن و نیز کاهش مواجهه با اکسیژن توصیه میشود. به هرحال به یادداشته باشید که از روغن تازه استفاده کنید در صورت استفاده مجدد حتما بعد سرخ کردن روغن را صاف کنید تا مواد غذایی در آن نماند و در جای تاریک و خنک درظرف دربسته نگه دارید.

کبابی کردن: در این روش حرارت بالا موجب کاهش شدید مواد مغذی میشود به علاوه، امکان پخش شدن یکنواخت حرارت به همه  جای ماده غذایی نیست و ممکن است مغز ماده غذایی به طور کامل نپزد که این مساله در مورد گوشتها به دلیل وجود آلودگی میکروبی بسیار خطرناک است. چربهای گوشتها و یا چربی اضافه شده به غذا در هنکام کباب شدن تولید آکرولئین میکند که سرطانزاست. دمای بالای طبخ گوشت و ماهی موجب ایجاد آمینهای آروماتیک هتروسیکلیک میشود که 100 برابر موتاژن تر از افلاتوکسین B1 هستند. اضافه کردن سیر، پیاز و بویژه فلفل به گوشت قبل طبخ موجب کاهش تولید آمینهای آروماتیک هتروسیکلیک و مالون دی آلدئید  میشود. به علاوه، اضافه کردن ادویه ها مثل فلفل و زردچوپه باعث کاهش بارمیکروبی غذاها هم میشود، بنابراین احتمال ابتلا به بیماریها بویژه بیماریهای قلبی-عروقی و سرطانها را کاهش میدهد و البته این احتمال به صفر نمیرسد. عامل دیگر تعیین کننده خطر، تماس مستقیم ماده غذایی با شعله بویژه تماس دود حاصل از ذغال چوب است که موجب افزایش خطر سرطان میشود.

برشته کردن:

این روش علاوه بر تهیه نان برای آجیل ها و مغزها هم استفاده میشود. مصرف آجیل ها و مغزهای خام موجب کاهش بیماریهای قلبی و سرطان میشود. اما برخی مطالعات حاکی از ارتباط مصرف آجیل های برشته با خطر سرطانهای گوارشی است که احتمال داده میشود به دلیل وجود نمک و نیز ترکیبات سرطانزای ناشی از برشته کردن باشد.

ماکروویو:

استفاده از این روش به دلیل صرفه جویی در وقت و هزینه امروزه بسیار مورد توجه قرار گرفته است. با این وجود ترس از اثرات نامطلوب اشعه هنوز وجود دارد. اگر طراحی دستگاه به خوبی انجام شود امکان خروج اشعه از دستگاه وجود ندارد اما به هرحال بهتر است در زمان کار دستگاه از آن نیم متر فاصله داشته باشید و تا سی ثانیه پس از اتمام کار دستگاه در آنرا باز نکنید. ظرفی که در این دستگاه مورد استفاده قرار میگیرد باید مناسب باشد، هرگز از ظروف کاغذی و فلزی استفاده نکنید چون ممکن است باعث آتش سوزی شود. استفاده از ظروف پلاستیکی موجب آزاد شدن پلیمرهای سرطانزا به غذا میشود. استفاده از ظروف گرد بهتر است زیرا دما در آن به صورت یکنواخت پخش میشود به هر حال بهتر است در فواصل منظم غذا را هم زد تا دما به طور یکنواخت پخش شود.

ادعا شده که ارتعاشات ماکروویو موجب پاره شدن دیواره سلول های غذا و به هم ریختن ساختمان برخی مواد مغذی بویژه  ویتامین ها میشود و همچنین ممکن است رادیکالهای آزاد تولید شوند. اما مطالعات دیگری عنوان میکنند که سرعت بالای گرم کردن موجب کاهش تولید مواد سرطانزا و از دست دهی ویتامینها میشود. تولید مواد سرطانزا مثل ان نیتروز آمینها و اتلاف ویتامینهای تیامین، ریبوفلاوین، پیریدوکسین، فولاسین و اسید اسکوربیک اسید در روش ماکروویو و بخارپز کردن کمتر از کبابپز کردن و سرخ کردن است. همچنین مطالعه روی موشها هیچ اثر سویی از مصرف غذای پخته شده با ماکروویو نشان نداد.

پخت با ماکروویو موجب ازبین رفتن میکروبهای بیماریزا میشود، به علاوه، ماکروویو کردن پسته و بادام زمینی و ذرت خطر تولید افلاتوکسین را کاهش میدهد و ماکروویو کردن روغن زیتون از فعالیت لیپاز کاسته و خطر اکسید شدن را کاهش میدهد. اما ایمونوگلبولینهای شیرمادر نسبت به ماکروویو حساسند و بنابراین شیر مادر نباید به این وسیله گرم شود. احتمال مضر بودن استفاده از ماکروویو تا کنون ثابت نشده است و با توجه به دانش امروز از روشهای مفید محسوب میشود برای آشنایی بیشتر با فواید و مضرات آن به شماره 32 مجله دنیای تغذیه مراجعه کنید.

ظرف پخت غذا: بهترین ظرف برای پخت غذا ظروف شیشه ای و استیل هستند زیرا با غذا واکنش نمیدهند و به راحتی قابل شستشو هستند. ظروف چینی، تفلون و لعابی تا زمانیکه رویه آنها آسیب ندیده باشد ظروف خوبی برای پخت هستند. دقت کنید که دمای ظرف تفلون نباید به بالاتر از 350 درجه سانتیگراد برسد. معمولا خانمها ابتدا قابلمه را روی اجاق گاز روشن قرار میدهند و بعذ به تدریج موادغذایی را اضافه میکنند، قرار گرفتن ظرف خالی تفلون روی اجاق موجب بالارفتن بیش از حد دما و خراب شدن ظرف به همراه تولید موادسرطانزایی میشود که به غذا وارد میشوند.

 ظروف مسی با قلع روکش میشوند و حرارت و مواد اسیدی ممکن است موجب حل شدن روکش آن شده و باعث مسمومیت با سرب شوند.  ادعا شده که طبخ غذا در ظروف آلومینیومی به علت حل شدن آن در غذا ممکن است احتمال مسمومیت با آلومینیوم  را افزایش دهند و بنابراین خطر آلزایمر را افزایش دهند. اما مقدار حل شده در غذا آنقدر ناچیز است که مسمومیت نامحتمل است. با این وجود بهتر است غذاهای اسیدی یا نمکی، گوجه فرنگی و مرکبات در آن پخته نشود.

درمورد ظروف یکبار مصرف باید دقت کرد که انواع کاغذی و نشاسته ای هم به دلیل بازگشت به طبیعت و هم کاهش خطر تولید مواد سمی انواع بهتری هستند. ظروف روشن که پلی استایرنهای شفاف هستند و با علامت GPPS مشخص میشوند، فقط برای مواد سرد قابل استفاده هستند و برای مایعات گرم به هیچ وجه  نباید استفاده شوند. استفاده از ظروف یکبار مصرف پلی اتیلنی PE پروپیلنیpp برای غذاهای گرم و مرطوب مجاز است و برای غذاهای داغ غیر مجاز است . ظروف پلی استایرنی فوم دار EPS و پلی استایرنی سفیدرنگ HIP برای ماده غذایی با دمای کمتر از 140 درجه سانتیگراد مجاز است. این علامات در زیر ظروف یکبار مصرف قید میشود و باید حتما مورد توجه قرار گیرد.




دوشنبه 18 دی 1391

غذاهایی که درد زانوها را کم میکنند

دوشنبه 18 دی 1391

نویسنده :فاطمه تورنگ

غذاهایی که درد زانوها را کم میکنند

همه ما ممکن است گاهی در زانوهایمان احساس درد کنیم که ممکن است ناشی از علت های ساده ای مثل انجام نادرست حرکات باشد. اما اگر شدت این درد زیاد باشد و تکرار شود باید حتما مورد بررسی قرار گیرد. درد زانو اگر به یکباره پیش آمده و شدید باشد احتمالا ناشی از آسیب است و دردهای مزمن و پیشرونده معمولا به دلیل بیماری های زمینه ای ایجاد می شوند. برخی مکمل های تغذیه ای ممکن است در زانو درد های حاد ناشی از آسیب، به ترمیم بافت کمک کنند. نقش تغذیه در زانو دردهای مزمن پررنگ تر است و نیاز به تغییرات رژیم غذایی و مشاوره تغذیه دارد که در ادامه در این باره صحبت خواهیم کرد.

اگرچه زانودرد مزمن مشکل شایع سالمندان است اما ممکن است حتی در جوانان نیز مشاهده شود. اصلی ترین علت مرتبط با تغذیه در این مشکل، ابتلا به استئوآرتریت است اما علت های دیگری مثل ضعف ماهیچه های پا، چاقی، نقرس، مشکلات استخوانی و آسیب های فیزیکی هم در بروز آن موثرند. برخی از این عوامل اثر هم افزایی دارند و به علاوه یکدیگر را نیز تشدید می کنند. به عنوان مثال چاقی در بروز استئوآرتریت موثر است و استئوآرتریت با ایجاد محدودیت حرکتی موجب چاقی می شود و وجود همزمان آنها موجب تشدید چندباره زانودرد می شود.

استئوآرتریت یک اختلال پیشرونده است که شامل تحلیل غضروف ها همراه با التهاب موضعی است و ارتباط مستقیم با سطح موادی دارد که بیانگر التهاب هستند. نمایانگرهای التهاب مثل پروستاگلاندین ها، سیتوکین ها و نیتریک اکسید در بیماران مبتلا به استئوآرتریت افزایش می یابند که ممکن است برای کاهش التهاب از داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مثل بروفن ها استفاده شود که عوارض متعددی مثل زخم معده ایجاد می کنند. هر چند استفاده از این داروها در برخی موارد اجتناب ناپذیر است اما استفاده از مواد غذایی که حاوی منابع ویتامین های C و E، کاروتن ها، فلاونوئیدها، کورسیتین و ژنیستین هستند می تواند نیاز به این داروها را کاهش دهد. البته عوامل تغذیه ای زیادی در بروز زانودرد به ویژه انواع مرتبط با استئوآرتریت مورد بررسی قرار گرفتند که در ادامه بیان می شوند.

الف- وزن خود را کنترل کنید: اضافه وزن و چاقی در خط اول تهدید کننده های سلامت قرار دارد و در ایجاد اکثر بیماری ها از جمله درد زانو نقش دارد. پر واضح است که چاقی موجب افزایش وزن می شود به ویژه این که زانوها بیشترین بار ناشی از اضافه وزن را تحمل می کنند. به علاوه، چاقی موجب ایجاد واکنش هایی در بدن می شود که بروز بیماری های التهابی نظیر استئوآرتریت را افزایش می دهند. بنابراین  تنظیم برنامه غذایی برای داشتن وزن سالم بهترین درمان زانو درد در اکثر افراد است. پیروی از یک رژیم غذایی مناسب، علاوه بر کمک به کاهش وزن با تامین مواد مغذی موردنیاز و ممانعت از دریافت غذاهای مضر مثل گوشت های فرآوری شده و چربی های اشباع نیز موجب بهبود بیماری می شود. بخش ضروری همه برنامه های کاهش وزن، فعالیت بدنی منظم است که معمولا در افراد مبتلا به درد زانو نادیده گرفته می شود. معمولا این افراد به دلیل درد ناشی از حرکت، فعالیت بدنی خود را کاهش می دهند اما باید توجه داشت که ورزش مناسب و زیر نظر متخصصین کمک به کاهش بیماری نموده و همچنین با قوی تر کردن ماهیچه ها کمک زیادی به بهبود این بیماری می کند.

ب: غذاهای مناسب انتخاب کنید: برخی غذاها حاوی آنتی اکسیدان ها و مواد ضدالتهابی دیگری هستند که در کاهش درد زانو موثرند. به طورکلی مصرف غذاهای سالم مثل غلات کامل، میوه ها و سبزیهای تازه، ماهی ها و لبنیات به بهبود این مشکل کمک می کند. برخی مواد غذایی اثر ویژه ای در کاهش درد زانو دارند که به اختصار در موردشان صحبت خواهیم کرد:

سیر و پیاز:  این دو ماده غذایی که ضد میکروب هستند در کاهش بروز همه عفونت ها موثرند و دردهای مرتبط با عفونت را کاهش می دهند. به علاوه حاوی ترکیبی به نام دی آلیل سولفید هستند که در کنترل متالوپروتئینازهای خارج سلولی موثر است، این آنزیم ها در تغییر و خرابی مفاصل مشارکت می کنند و بنابراین به زبان ساده ترمصرف سیر و پیاز موجب کاهش آسیب مفاصل میشود. همچنین کورسیتین که در پیاز، انگورقرمز وسیب یافت می شوند، در کاهش زانو درد مفید است.

سنجد: سنجد دارای خواص آنتی اکسیدانی بوده و سرشار از مواد معدنی و ویتامین هاست. این ماده غذایی به دلیل خواص آنتی اکسیدانی و ضدالتهابی خود در درمان بسیاری از بیماری ها بویژه بیماری های قلبی عروقی و دردهای استخوانی موثر است. در طب سنتی نوشیدن شیر گرم به همراه پودر سنجد برای کاهش درد زانو توصیه می شود.

روغن زیتون: روغن زیتون خواص ضدالتهابی دارد و مصرف شکل های خوراکی آن باعث کاهش مشکلات مفصلی می شود. همچنین ماساژ زانو با روغن زیتون به ویژه اگر گرم باشد در کاهش درد موثر است. در طب سنتی ماساژ زانو با روغن زیتون همراه زردچوبه  و یا خردل توصیه شده است.

ماهی: ماهی ها به خصوص ماهی های چرب منابع ویتامینD و اسیدهای چرب امگا-3 هستند که هردو برای کاهش درد های مفصلی توصیه شده اند. ماهی های کوچک مثل ماهی کیلکا را میتوان با استخوان مصرف کرد که دراین صورت منبع سرشار کلسیم هم خواهند بود.

سویا و آووکادو: مطالعات متعددی حاکی از اثر مصرف این دو ماده غذایی در کاهش دردهای مفصلی هستند. اثرات مفید سویا ناشی از اسیدهای چرب مفید و نیز ترکیبات شبه هورمون زنانه هستند که ممکن است از پوکی استخوان نیز پیشگیری کنند. همچنین ایزوفلاون های سویا اثرات ضدالتهابی نیز دارند. اگر به شیر حساسیت دارید یکی از بهترین انتخاب ها استفاده از شیر سویا به ویژه انواع غنی شده آن است. اضافه کردن فرآورده های سویا به رژیم غذایی اثرات مفید متعددی مثل کاهش خطر بیماری های قلبی-عروقی و برخی سرطان ها را نیز در بردارد. البته زنانی که قصد بارداری دارند و زنان بادار باید در استفاده شکل های دارویی آن احتیاط کنند و مصرف آن در زنان مبتلا به سرطان سینه باید با مشورت پزشک باشد.

ج- برای مصرف مکمل های غذایی با تیم درمان مشورت کنید: اگرچه دریافت مواد مغذی از طریق غذاها عموما بهتر از مصرف مکمل هاست اما در برخی افراد ممکن است نیاز به دریافت مکمل های غذایی باشد. شایان ذکر است که همواره مصرف مکمل باید با تجویز تیم درمان باشد.

روغن ماهی و امگا-3: در ابتدا باید یادآور شویم که مکمل روغن ماهی تفاوت عمده ای با مکمل امگا-3 دارد. روغن ماهی علاوه بر امگا-3 حاوی ویتامین های A و D نیز هست، به همین دلیل مصرف آن باید حتما زیر نظر متخصص باشد. قبل ازتجویز این مکمل در سالمندان باید وضع ویتامین A بررسی شود و مصرف آن در زنان باردار مجاز نیست. مکمل امگا-3 فقط حاوی این اسیدچرب است که ممکن است از ماهی و یا دیگر منابع آن تهیه شده باشد. این مکمل به دلیل اثرضدالتهابی اش در زانودرد مورد توجه قرار گرفته است. در خرید مکمل های تهیه شده از ماهی توجه کنید که بدون جیوه باشد. منابع غذایی اسیدهای چرب امگا-3 ، ماهی های چرب، سویا، کلزا و مغزها هستند.

ویتامین D و کلسیم: این مکمل ها عمومی ترین مکمل مصرفی در سالمندان هستند و اثرات مفیدی در سلامتی آن ها دارند. در مبتلایان به زانودرد که بالای 60 سال سن دارند و یا مبتلا به پوکی استخوان هستند، مصرف این مکمل ها توصیه می شود. بهترین منبع غذایی کلسیم لبنیات کم چرب و سپس سبزیجاتی مثل کلم، شلغم و بروکلی، لوبیای سویا، بادام و کنجد است. ویتامین D در زرده تخم مرغ و ماهی های چرب یافت می شود، اما در بیشتر مردم مقدار دریافت آن از طریق غذا ناکافی است. همانطور که می دانید این ویتامین با قرارگرفتن در معرض نورخورشید در پوست ساخته می شود و بنابراین 10 تا 15 دقیقه تماس پوست صورت ودست ها با نور خورشید تامین کننده مقدار کافی این ویتامین می باشد.

ویتامین C: ویتامین C در ساخته شدن غضروف ها نقش اساسی دارد بنابراین احتمال اثر مثبت مصرف مکمل آن در کاهش درد زانو مطرح شده است. همچنین بالا رفتن سطح این ویتامین در خون موجب کاهش التهاب شده و با بروز آرتریت روماتوئید رابطه عکس دارد. این ویتامین جذب کلسیم را افزایش میدهد و بنابراین در کاهش پوکی استخوان هم موثر است. البته اگرچه مکمل ویتامینC  در دردهای مفصلی توصیه شده اما اثر مثبت آن هنوز ثابت نشده است. منابع غذایی آن شامل میوه ها و سبزیجات تازه به ویژه مرکبات است.

ویتامین های B: مصرف مکمل ویتامین های گروه B، به ویژه B1 در دردهای مفصلی مورد بررسی قرار گرفته است. اگرچه برخی مطالعات حاکی از کاهش درد بوده که به اثر این ویتامین ها در سیستم عصبی نسبت داده می شود، اما اظهارنظر قطعی نیاز به مطالعات بیشتر دارد.

گلوکزآمین و کندروئیتین: گلوکزآمین یک آمینوساکارید محلول در آب و کندروئیتین یک پلی مردی ساکاریدی است که هردو از ترکیبات طبیعی غضروف انسان هستند. این مکمل رایج ترین مکمل برای دردهای مفصلی است که ادعا شده از تحلیل غضروف ها جلوگیری کرده و متابولیسم غضروف را تحریک می کند. بهترین فرم آن ترکیبات سولفاته آنست که حداکثر زیست دسترسی را دارد اما احتمال مداخله آن با داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی وجود دارد و همچنین ممکن است مشکلات تنفسی را تشدید کند. به علاوه، کلوگزآمین اثر نامطلوبی بر حساسیت انسولین دارد و بنابراین در بیماران دیابتی و احتمالا فشارخون بالا باید با احتیاط مصرف شود.

s-آدنوزیل متیونین  SAMe: ترکیبی است که در بدن از متابولیسم کبدی متیونین ایجاد می شود. ادعا شده که اثرات کاهش درد مشابه داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی دارد و عوارض آن نیز به نسبت آن ها کمتر است. گفته می شود که این مکمل موجب کاهش درد، التهاب مفصل شده و حرکت را بهبود می دهد. این مکمل در افسردگی و سندرم خستگی مزمن هم تجویز می شود.

د. ادویه های مفید را به غذا اضافه کنید: اثر برخی ادویه ها هم در کاهش زانودرد مورد توجه قرار گرفته است. برخی از آن ها از طریق خوراکی و برخی از طریق جلدی موثرند. ادویه هایی مثل آویشن، ریحان، گشنیز و بابونه ممکن است در کاهش عوارض زانودرد موثر باشند.اگرچه اثر آن ها هنوز ثابت نشده اما با توجه به این که اضافه کردن این موادغذایی به صورت چاشنی به غذاها اثر ثابت شده ای در بهبود کلی سلامت دارند، اضافه کردن آن ها به عنوان طعم دهنده به ویژه جایگزینی آن با موادغذایی مضری مثل سس های چرب و روغن های مضر توصیه می شود. یکی از مضرترین ادویه های مصرفی ما که باید از غذاها حذف شود نمک است. درست است که بدن ما نیاز به دریافت 6 گرم نمک در روز دارد اما دریافت غذایی ما به ویژه از طریق موادغذایی آماده آن قدر بالاست که نیازی به اضافه کردن نمک نیست. نمک از چندین راه موجب تشدید درد زانو می شود که اصلی ترین آن افزایش دفع کلسیم است. زنجیل و زردچوبه توجه ویژه ای را در درمان دردهای مفصلی به خود جلب کرده اند و حتی اشکال دارویی آنها هم تهیه شده که در ادامه در مورد آن ها صحبت می شود.

زنجبیل: امروزه اثر زنجبیل در بسیاری از بیماری ها از جمله دردهای مفصلی مورد توجه قرار گرفته است. زنجبیل ریشه ایست که طبع گرم داشته و خواص آنتی اکسیدانی آن نیز مورد توجه قرار گرفته است. زنجبیل به صورت کپسول، پودر و یا ژله های جلدی در دسترس است. به هرحال برای مصرف آن حتما با پزشک خود صحبت کنید زیرا مصرف آن در برخی افراد به ویژه افرادی که داروهای آنتی اکسیدانی و یا رقیق کننده خون مصرف می کنند ممکن است خطرآفرین باشد، همچنین افراد مبتلا به فشارخون بالا و بیماری قلبی-عروقی در مصرف آن احتیاط کنند. زنجبیل به عنوان ادویه به بسیاری از غذاها و شیرینی ها اضافه می شود. اضافه کردن آن به سبزیجات بخارپز طعم خوبی ایجاد می کند. نوشیدن یک فنجان شربت زنجبیل  قبل از خواب در درمان دردهای مفصلی موثر دانسته شده ، این شربت با اضافه کردن یک قاشق غذاخوری عسل و یک قاشق زنجبیل به یک فنجان آب جوش تهیه می شود.

زردچوبه: در طب سنتی برای درمان زانو درد، از ضمادهای جلدی زردچوبه استفاده می شود. دانشمندان امروزه معتقدند که احتمالا خواص ضدالتهابی زردچوبه موجب کاهش عوارض آرتریت روماتوئید می شود. البته خواص ضد درد و ضدمیکروبی آن هم می تواند موثر باشد. امروزه شکل دارویی آن با نام کورکومین curcuminهم تهیه شده و در بازار موجود است، اما مصرف آن به ویژه مقدار مصرفی در روز باید توسط پزشک تعیین شود. نکته دیگر در مورد زردچوبه نحوه اضافه کردن آن به غذا و نحوه نگهداری آنست زیرا نور و حرارت ممکن است ترکیبات موثر آن را کاهش دهد.

ه. در مصرف نوشیدنی ها دقت کنید: دریافت آب کافی موجب کاهش زانودرد می شود که ممکنست از طریق کمک به دفع مواد زاید ایجاد کننده درد و مهم تر از آن کاهش خشکی زانو باشد. یکی از راه های افزایش دریافت مایعات، مصرف نوشیدنی های مفیدی مثل چای سبز است. چای سبز سرشار از آنتی اکسیدان هاست که موجب کاهش التهاب می شود. در عوض مصرف برخی نوشیدنی هامثل انواع کربوناته باید محدود شود زیرا با کاهش چگالی استخوان ممکن است موجب تشدید زانودرد شوند.

 

 

 

 

 

 

 




دوشنبه 18 دی 1391

low fiber diet

دوشنبه 18 دی 1391

نویسنده :فاطمه تورنگ

فیبر های غذایی ترکیبات غیرقابل هضمی هستند که در غلات کامل، حبوبات، میوه ها و سبزیها یافت میشوند. اگرچه فیبرها هضم نشده و گروه قابل توجهی از آنها جذب نیز نمیشوند اما به دلیل اثرات مفیدی که در سلامت ما دارند باید به میزان کافی دریافت شوند. دریافت رژیم پرفیبر موجب کاهش خطر بیماریهای قلبی-عروقی و سرطان میشود و در کاهش اکثر بیماریهای مزمن دیگر نیز موثر است. دریافت رژیم پرفیبر با مصرف روزانه 5 واحد یا بیشتر میوه و سبزی و 6واحد غلات کامل در روز تامین میشود. این مواد غذایی حاوی مقادیر بالای انواع  آنتی اکسیان  هستند که از این طریق نیز برای سلامت ما مفیدند.

فیبرها در دستگاه گوارش آب جذب میکنند و بنابراین مدفوع حجیم و نرمی ایجاد میکنند که دفع مواد زاید را از بدن ما تسهیل میکند و به همین دلیل برای سلامت دستگاه گوارش ما ضروری اند. همچنین جذب گلوکز و چربیها را به تاخیر می اندازند و بنابراین در کاهش خطر دیابت و کنترل چربیهای خون مورد توجه اند.

اگرچه توصیه عمومی به دریافت بالای فیبر است اما در شرایط خاص ممکن است نیاز به دریافت رژیم کم فیبر(کمتر از 10 میلیگرم فیبردر روز) باشد. استفاده از این رژیم تنها در صورت توصیه پزشک شما مجاز است و به طور معمول در دردهای حادشکمی، اسهال، انسداد یا گرفتگی روده، دیورتیکولیت و بیماری التهابی روده تجویز میشود. همچنین در باریک شدن روده به دلیل تومور، جراحی های روده و اشعه درمانی نیز ممکن است نیاز به تجویز این رژیم باشد. مصرف این رژیم بویژه با توجه به اینکه دریافت بسیاری از موامغذی را محدود میکند تنها به مدت محدود و در فاز حاد بیماری مجاز است و به سرعت و زیر نظر تیم درمان باید به رژیم معمول بازگشت داده شوید. حتی در بیماریهایی مثل دیورتیکولیت و بیماریهای التهابی روده، رژیم کم فیبر تنها در فاز حاد توصیه میشود و در شرایط معمول رژیم پرفیبر اثرات درمانی بهتری برای این بیماران نشان میدهد.

نکته قابل توجه در این رژیم توجه به این مساله است که هدف از این رژیم کاهش فیبر دریافتی است ویا کاهش حجم مدفوع. اگر هدف کاهش حجم مدفوع باشد که در برخی بیماریها مثل فاز حاد بواسیر موردنظر است   مکن است دریافت برخی مواد غذایی مثل آلو و شیر نیز محدود شود. اگرچه شیر حاوی فیبر نیست اما لاکتوز آن ممکن است موجب افزایش باقیمانده مدفوعی و یا افزایش مشکلات رودی در افراد حساس شود.

میزان فیبر رژیم شما توسط تیم درمان محاسبه شده و براین اساس توصیه های رژیمی به شما میشود. محدودیت فیبر نیاز به برنامه دقیق غذایی دارد که تامین موادغذایی شما در آن دچار اختلال نشود. در محدودیت شدید ممکن است نیاز به کنترل برچسب های غذایی از نظر مقدار فیبر آن باشد همچنین در صورت نیاز به کاهش حجم مدفوع باید برچسب های غذایی ازنظر میزان شیرین کننده های مصنوعی مثل سوربیتول، مانیتول و گزیلیتول و همچنین لاکتوز کنترل شوند. به علاوه، ممکن است در برخی افراد نیاز به محدودیت  موادغذایی پره و پروبیوتیک نیز باشد.

 

 

لیست غذاهای مجاز و غیر مجاز در رژیم کم فیبر(غذاها براساس واحد آمده است).

گروه غذایی

مقدار مورد نیاز

غذاهای مجاز

غذاهای غیرمجاز

نان و غلات

11-6 واحد

v نصف فنجان غلات پرک شده پخته

vنصف فنجان سیب زمینی پوره شده

v30 گرم نان یا کیک ساده با آرد تصفیه شده

vنصف فنجان برنج سفید پخته


v     سبوس و جوانه

v     نانها و کیکهای حاوی مغز و دانه

v     نانهای تهیه شده از ذرت و نان ذرت

 

میوه ها

3-2 واحد

v     یک موز کوچک رسیده

v     یک دوم لیوان میوه کمپوت شده یا پخته

v     پرتقال و سایر مرکبات (بدن پوسته نازک آن)

v     نصف لیوان آبمیوه صاف شده

v     توت ها

v     میوه های خشک، خرما، انجیر و آلو

v     میوه های خام با پوسته و دانه

v     محدودیت به شدت وابسته به توصیه تیم درمان است.

 




دوشنبه 18 دی 1391

افطار

دوشنبه 18 دی 1391

نویسنده :فاطمه تورنگ

اگرچه روزه داری اساسا برای اطاعت از فرمان خدا و پرورش روح آدمی است، اثرات قابل توجهی در ارتقاء سلامت جسمانی ما نیز ایفاء میکند. پیروی از برنامه غذایی درست که تنوع و تعادل  در دریافت را حفظ کند، میتواند اثرات این ماه را دوچندان کند. متاسفانه پرخوری و استفاده از مواد غذایی نامناسب بویژه غذاهای چرب و قندی بویژه در مهمانیهای گسترده ای که دراین ماه برگزار میشود موجب میشود که نه تنها از اثرات مفید روزه داری بهرمند نشویم بلکه به معضلات اساسی مانند افزایش وزن و چربی خون ، یبوست و کم آبی دچار شویم.

رعایت رژیم غذایی سالم و دریافت مناسب در سه وعده غذایی نقش مهمی در افزایش بهره مندی ما از این ماه دارد و حتی بر بهره روحانی ما از این ماه نیز موثر است. بنابراین دریافت سه وعده افطاری، شام و سحری در این ماه ضروری است. البته با توجه به کوتاه بودن شبهای رمضان دراین سالها میتوان وعده شام را با فاصله کمی از افطار و یا در کنار آن میل کرد. وعده افطار ترکیباتی مشابه صبحانه دارد زیرا اساسا صبحانه نیز بعد از ناشتایی طولانی ما در شب میل میشود. وعده شام نیز همان وعده شام معمول است یعنی وعده ای سبک و مغذی. در ادامه به نکاتی برای ارتقاء وعده افطار اشاره میشود.

روزه باید با یک نوشیدنی ولرم مثل شیر گرم یا چای کمرنگ با خرما یا کشمش باز شود. پس از آن غذاهای سبکی مثل نان سنگک و پنیر و گردو ، فرنی یا شیر برنج به مقدار کم مصرف شود. در صورت تمایل میتوان از شیر عسل، شیرخرما ویا شیر موز نیز استفاده کرد و یا مصرف آنها را به وعده قبل خواب برای نوجوانان روزه دار موکول کرد. به یاد داشته باشید که وعده افطار به هیچ وجه نباید با دریاقت مایعات خیلی گرم یا سرد شروع شود زیرا تعادل دستگاه گوارش بهم میخورد.

 با فاصله اندک، حدود نیم تا سه ربع بعد افطار، که بدن آماده دریافت غذا شد، میتوان وعده شام سبک را میل نمود.  سوپ و آش سبک، حلیم یا پوره کم چرب نیز از غذاهای توصیه شده برای این وعده اند.مصرف ماست کم چرب به همراه کمی کشمش و گردو نیز در این وعده توصیه میشود. مصرف غذاهای چرب و سرخ شده و غذاهای پرادویه علاوه بر آسیب به سلامت عمومی، موجب افزایش تشنگی میشوند . بنابراین بهتر است از غذاهای آبپز و پخته استفاده شود که ادویه کمتری بویژه فلفل و نمک کمتردارند. مصرف غذاهای شور و تند، قهوه، نوشابه های کافئینه، چای پررنگ ، کله پاچه و سیرابی میتواند عطش را افزایش دهد.

 مصرف سبزیجات مثل نخود فرنگی، لوبیاسبز، هویج، کرفس، کدو، قارچ، کلم بروکلی و لبو به صورت پخته با کمی روغن زیتون و آبلیمو ونیز مصرف سالاد های متنوع در این وعده را فراموش نکنید. متاسفانه کاهش مصرف سبزیجات در این ماه معمول است که موجب کمبود مواد مغذی میشود. به علاوه، با توجه به شیوع بالای یبوست در این ماه باید مصرف سبزیجات، روغن زیتون و آب کافی را حفظ کرد. در صورت بروز یبوست، میوه های ملین مثل گلابی، هلو، انجیر، برگه آلو و زردآلو را فراموش نکنید. دریافت کافی مایعات به صورت آبمیوه، شیرو چای کمرنگ در فاصله افطار تا سحر هم موجب تامین آب از دست رفته بدن میشود و هم به کاهش یبوست کمک میکند. مصرف خیسانده آلو یا انجیر قبل سحر نیز کمک زیادی به کاهش مشکلات اجابت مزاج میکند.

مصرف شیرینی جات بویژه زولبیا و بامیه به دلیل مقدار زیاد قندهای ساده و روغنهای نامناسب بسیار مضر می باشذد بهتر است به چای آنها از خرما، کشمش و توت خشک به مقدار کم استفاده شود که همراه با حفظ قند خون، مواد مغذی مورد نیاز مارا تامین میکنند. به هرحال مصرف زیاد تنقلات موجب پر شدن معده شده و ما را از دریافت مواد غذایی اصلی بویژه در وعده سحر باز میدارند.

روزه داری در روزهای بلند سال در سالمندان و دختران کم سن وسال باید زیر نظر متخصیصین باشد و ممکن است روزه برای برخی از آنان مجاز نباشد. به هرحال دریافت کافی آب و موادمغذی در فاصله کوتاه افطار تا سحر در افراد فقط با دقت کافی در مصرف نوشیدنیها و غذاهای مفید صورت میگیرد. در گروهی از نوجوانان شاید نیاز به دریافت مکمل های غذایی در این ایام باشد. مصرف شیر که مخلوط پودر مغزها به آن اضافه شده میتواند کمک شایانی به دریافت مواد مغذی در این گروه کند.

به هرحال، روزه دار باید در مصرف غذاها دقت کافی کند تا در تامین مواد مغذی خود دچار مشکل نشود. مصرف کافی سبزی و میوه و نیز دریافت مایعات کافی را فراموش نکنید. اگر وزنتان در محدوده نرمال است، مصرف مغزها و آجیل بدون نمک را نیز فراموش نکنید.

  




  • کل صفحات: 2
  • 1  
  • 2